تبلیغات
علوم خاک soil-science - مطالب فیزیک خاک Soil Physics
علوم خاک soil-science
پیش به سوی کشاورزی پایدار با نگرش صحیح به خاک

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

صفحات جانبی

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

تقسیمات رطوبتی خاک Divisions of soil moisture

تقسیمات رطوبتی خاک :

الف) آب هیگروسکوپیک (Hygroscopic water) :
خاکی که در معرض هوای آزاد، آب خود را از دست داده و به ظاهر کاملاً خشک به نظر می رسد همواره مقداری رطوبت به صورت قشری نازک در سطح ذرات خود تثبیت می نماید این رطوبت که تحت نیروی جاذبه یی در خاک نگهداری می شود اصطلاحاً آب هیگروسکوپیک (آب جاذبه ای) نامیده می شود. ضخامت و یا مقدار آن به عواملی از قبیل رطوبت نسبی هوا، درجه حرارت و مهمتر از همه ذرات جامد خاک بستگی دارد.
ب) آب کاپیلاریته (capillary water)
وقتی رطوبت خاک از قشر نازکی که به شدت جذب سطحی ذرات آن شده است تجاوزنموده مازاد رطوبت که در تماس با هوای خاک می باشد تحت تأثیر نیروی کاپیلاریته قرار می گیرد. این نیرو به صورت قدرت مکشی در خلل و فرج ریز خاک عمل می کند. به طوری که اختلاف پتانسیل آن به موجب جابه جا شدن آب از نقاط با رطوبت زیادتر (پتانسیل کمتر) به طرف نقاط با رطوبت کمتر (پتانسیل زیادتر) می گردد.
آبی که تحت تأثیر چنین نیرویی قرار دارد آب کاپیلاریته نامیده می شود که به کمک نیروی مزبور در مقابل ثقل مقاومت می کند و در خلل و فرج ریز به توده خاک می پیوندد. مقدار کل کاپیلاریته به موجودیت فیزیکی خاک بستگی دارد که می توان آن را از نظر آبیاری به دو قسمت غیرقابل استفاده و قابل استفاده برای گیاه تقسیم نمود. که قسمت اول در خلل و فرج بسیار ریز خاک قرار دارد (خلل و فرج کمتر از 2/0 میکرون) و شدت وابستگی آن به خاک بیش از قدرت مکشی ریشه گیاهان است در حالی که قسمت دوم آب، آب کاپیلاریته ای است که در بقیه خلل و فرج ریز جای دارد و با شدتی کمتر از نیروی جاذبه ریشه گیاهان به توده خاک پیوسته است.
ج) آب اشباع (gravitation water)
پس از آنکه خلل و فرج ریز خاک از آب پر شد اگر نفوذ آب در خاک ادامه داشته باشد به تدریج هوای موجود در خلل و فرج درشت نیز خارج و آب جانشین آن می گردد. آب مازاد بر رطوبت کاپیلاریته تحت تأثیر نیروی ثقل قرار می گیرد و در صورت مناسب بودن شرایط زهکشی در جهت نیروی مزبور جریان می یابد (به همین جهت آب اشباع را آب ثقلی نیز می نامند)
حالت اشباع در خاک پس از آبیاری بیش از حد و یا بعد از بارندگی های طولانی حاصل می شود که زمان لازم برای خروج آب تحت قوه ثقل بسته به چگونگی موجودیت فیزیکی خاک متفاوت است. از این رو در شرایطی زهکشی مناسب می توان آب اشباع را نیز همانند آب کاپیلاریته به دو قسمت تقسیم نمود . قسمت اول آب اشباع با جریان سریع که خلل و فرج بسیار درشت را اشغال نموده است و با سرعتی بیشتر از محیط خاک خارج می شود ( که این قسمت از آب اشباع، معمولاً مربوط به خلل و فرج به قطر بیش از 30 تا 40 میکرون است و به دلیل سهولت خروج از خاک آنرا آزاد نیز گفته اند)
در حالی که قسمت دوم آب اشباع با جریان کند است که در باقی مانده خلل و فرج درشت قرار دارد و در زمانی طولانی تر جای خود را به هوای خاک می دهد. در خاک های سبک و شنی آب اشباع بیشتر شامل قسمت اول است . در صورتی که خاک های سنگین و فشرده بخش اعظم این آب به قسمت دوم تعلق دارد.
 

 
  • تعداد صفحات :20
  • ...  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • 8  
  • 9  
  • 10  
  • 11  
  • ...  
 

درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : محسن کوه جانی

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان

free counters

فید خوان rss reader